Cari Açık Nedir, Ne Anlama Gelir?

cari acik nedir ne anlama gelir 61d12a11af950 Cari Açık Nedir, Ne Anlama Gelir?

Cari açık ülkelerin ithal etmiş olduğu malların parasal meblağ olarak ihraç etmiş olduğu mallardan fazla olması anlamına gelir. Ödemeler dengesi istatistikleri ile Merkez Bankası tarafınca kamuoyu ile paylaşılan cari açık, yer almış olduğu ödemeler dengesi bilançosunun en mühim değişkenleri içinde yer alır.Cari Açık Iyi mi Oluşur?Cari açık oluşumu için üç değişik durumdan söz etmek mümkünüdür. Kolay ifade ile döviz girdisi ve çıktısı arasındaki denge olarak da ifade edilebilen cari açığın oluşumu şu şekilde özetlenebilir:Internasyonal Mal Ticareti: Ülkeler arası gerçekleşen ithalat ve ihracat işlemleri sonrasında cari açığın oluşma ihtimali yüksektir. Yazımızın girişinde de özetlediğimiz benzer biçimde bir ülkenin ihracatı ile toplam kazancı, ithalattan ile toplam harcamalarından azca ise cari açık oluşur.Hizmetler Hesabı: Sigortacılık, gezim ve taşımacılık benzer biçimde kalemlerin yer almış olduğu bu hesap türünde, bahsedilen sektörlerde elde edilmiş gelirin giderden azca olması cari açığa neden olur.Transferler Hesabı: Ülkeye gerçekleşen döviz çıkışı ve girişi arasındaki fark olarak özetlenebilen transferler hesabında, ülkeden döviz çıkışının girişinden fazla olması cari açığa sebep olur.Cari Açık Sebepleri Nedir?Cari açığın sebepleri başlangıcında tercih edilen iktisat programı yatar. Seçilen iktisat programında büyümeye öncelik verilmesi sebebi ile yüksek enflasyon ve oynak döviz kuru yaşanıyorsa, kontrolsüz gelişme sebebi ile bozulan pek fazlaca gösterge cari açığa sebep olur. Iktisat programının yol açmış olduğu enflasyon ve döviz kuru cephelerindeki olumsuzluklara değinmek gerekirse cari açığın oluşma sebepleri şu şekilde sıralanabilir:İhracat sektöründe düşüşPara biriminin aşırı değerlenmesi sebebi ile ithalattaki artışEkonomi gidişatındaki olumsuzluklar sebebi ile üretim kanadında meydana gelen aksamalarCovid-19 pandemisinde yaşandığı şekilde azalan gezim gelirleriİhracatta artan ithalata bağımlılıkOlumsuz iktisat sebebi ile ihracat ağırlıklı sektörlerde yaşanmış olan fesih, batkı yada konkordatoCari Açık Iyi mi Hesaplanır?Cari açık hesaplama rahat ifade ile ithalattan gelirlerinden ihracat gelirlerinin çıkartılması olarak özetlenebilir. Hesaplama yöntemi ise bu tanımlama ile birazcık noksan kalır. Zira cari açığın oluşma sebepleri incelendiğinde, cari açığı ithalat ve ihracat özelinde değil ödemeler dengesi özelinde hesaplamanın daha doğru bir tanımlama olduğu açıktır.Cari denge ve ana para hesabı ile cari açığın hesaplaması en doğru şekilde yapılır. Hesaplamada ihracat ve ithalat arasındaki fark olarak tanımlanan mal dengesi, hizmetler hesabında oluşan fark, yurtdışına direkt yada dolaylı olarak meydana getirilen yatırım ile yabancı ülkeden gelen yatırım arasındaki farkı ifade eden yatırım geliri ve son olarak cari aktarma ile yurtdışına çıkan döviz ile ülkeye giren döviz farkı toplanır. Çıkan sonucun pozitif olması cari fazlanın olmadığı anlamına gelirken, sonucun negatif çıkması cari açığında var bulunduğunu göstermektedir.Cari Açık Kapatma Yolları Nedir?Cari açığı kapatma yolları rahat ifade ile yukarıda verilen ödemeler dengesini ülke lehine çevirmekle mümkündür. Detaylı bir iktisat programı gerektiren ilgili yollarda, iktisat yönetiminin politikalarında gözden geçirmesi lüzumlu fazlaca sayıda nokta yer alır. Cari açık kapatılabilmesi için uygulanabilecek bazı yollar şu şekilde verilebilir:İhracata mevzu malların değerinin ithal edilen mallara nazaran değerlerinin artırılmasıİthal edilen mallara kota, vergi, vb. sınırlandırıcı ve maliyet artırıcı tedbirler alınmasıSanayileşme alanında ithal ikameci politikalar izlenerek ülke mallarının küresel pazarda rekabet gücünün artırılmasıDışa bağımlı bir iktisat olunmaması halinde, Çin örneğinde olduğu benzer biçimde mahalli para biriminin döviz kurları karşısında devalüasyona uğratılarak fiyatının küresel pazarda muadillerine gore uygun hale getirilmesiBirim gezgin başına harcama miktarını artırarak kaliteli gezgin olarak anlatılan kitleyi hedef almak sureti ile gezim gelirlerinin artırılmasıÜlkenin yatırım yapılabilir olması için lüzumlu ekonomik ve hukuksal zemininin hazırlanarak yabancı yatırımcı çekilmesiKontrolsüz gelişme yerine ülke potansiyellerine uygun gelişme hedefleri seçilerek kaynakların gereksiz kullanımının önüne geçilmesiFinansal piyasalarda şeffaflığın artırılarak yabancı portföy yatırımlarının yurtiçi piyasalarına çekilmesi ve yurtiçi yatırımcıların yurtdışındaki yatırımlarının tersine çevrilmesiYıllara Nazaran Türkiye Cari Açık Verileri Nasıldır?Seneler itibariyle Türkiye’de cari açık verileri Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) tarafınca kamuoyu ile paylaşılarak kayıt altına alınır. Ödemeler dengesi adı ile tutulan istatistiklere gore Türkiye’nin 2000 – 2019 yılları arasındaki 20 senelik süreçte verdiği carı açık şu şekilde istatistiklere yansıdı:Cari İşlemler Hesabı 2000: -9920 milyon dolarCari İşlemler Hesabı 2001: 3760 milyon dolarCari İşlemler Hesabı 2002: -626 milyon dolarCari İşlemler Hesabı 2003: -7554 milyon dolarCari İşlemler Hesabı 2004: -14198 milyon dolarCari İşlemler Hesabı 2005: -20980 milyon dolarCari İşlemler Hesabı 2006: -31168 milyon dolarCari İşlemler Hesabı 2007: -36949 milyon dolarCari İşlemler Hesabı 2008: -39425 milyon dolarCari İşlemler Hesabı 2009: -11358 milyon dolarCari İşlemler Hesabı 2010: -44616 milyon dolarCari İşlemler Hesabı 2011: -74402 milyon dolarCari İşlemler Hesabı 2012: -47963 milyon dolarCari İşlemler Hesabı 2013: -64302 milyon dolarCari İşlemler Hesabı 2014: -44947 milyon dolarCari İşlemler Hesabı 2015: -32363 milyon dolarCari İşlemler Hesabı 2016: -31529 milyon dolarCari İşlemler Hesabı 2017: -46592 milyon dolarCari İşlemler Hesabı 2018: -28261 milyon dolarCari İşlemler Hesabı 2019: 1674 milyon dolarEnflasyon ve Cari Açık Arasındaki İlişki Nedir?Enflasyon ile cari açık arasındaki ilişki ülkenin rekabet gücü ve yatırım yapılabilirlik düzeyi özelinde değerlendirilmelidir. Ülkede yüksek olan enflasyon sıcak para isminde olan yabancı portföy yatırımları ile beraber soğuk para isminde olan kalıcı yatırımların da gelmesini önleyecektir. Finansal akışı bozulan ülkelerin vereceği cari açık ta büyüyecektir.Öte taraftan yüksek enflasyon ülkede yatırım yapmak isteyen girişimcilerin de önünde büyük engeldir. Artan enflasyon sebebi ile finansman maliyetleri artacak ve elde edilmiş yatırımın geri dönüş sürelerinde ciddi sapmalar meydana gelecektir. Ülke enflasyon ve döviz kuru dengeye gelene kadar yeni yatırımcılar alacakları yatırım kararlarını erteleyecek ve ihtimaller içinde ihraç malların üretimi ötelenecektir.Cari Fazla Nedir?Cari fazla ülkenin gelirleri ile beraber cari transferleri toplamının, cari açık hesaplamasında bahsedilen giderlerin toplamından büyük olması anlamına gelir. Gelişmişlik düzeyi yüksek olan ülkelerde cari fazla verilirken, azca gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde cari açığın verilmesi yaygındır.Yukarıda paylaşılan cari açık hesaplamasında, verilen formül sonucunun sıfır çıkması halinde cari denge bulunur. Formül sonrası meydana getirilen hesaplamanın pozitif çıkması halinde ise o ülke için cari fazla veriyor sonucuna varılabilir.Türkiye Asla Cari Fazla Verdi Mi?Türkiye’nin verdiği cari fazla yıl bazında 2001 senesinde gerçekleşmiştir. Yukarıda paylaşılan rakamlardan da anlaşılacağı suretiyle 2001 senesinde Türkiye 3,76 milyar dolar cari fazla vermiştir. Cari fazla verilen yıl peşinden hızla artan cari açık ise döviz kurlarının yükselişi ile 2019 senesinde gerçekleşmiştir. Lüks tüketimin azalarak iç tüketimin artmasının tesiri ile Türkiye, devam eden cari açık serisi sonrasında ikinci kez cari fazla verdi. 2019 senesinde verilen cari fazla ise 1,674 milyar dolar olarak sayılara yansıdı.Ziraat Bankası altın hesabı iyi mi açılır?2021 uzun vadeli konur kredisi veren bankalar ve şartları2021 Güvence BBVA KOBİ kredileri başvurusu ve şartları

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir